Connect with us

Ticari Güneş Projeleri

Güneş enerjisi santrallerinde inverter seçimi

Yayın Tarihi

on

Utku Polat, Elektrik Yüksek Mühendisi
Emre Öngay, Elektrik Mühendisi

Dünya genelinde 2040 yılına kadar enerji üretimine yapılacak yatırımın 12 trilyon dolar olacağı ve bu tutarın yaklaşık 3,9 trilyon dolarının ise güneş enerjisine yatırılacağı öngörülüyor. Ülkemizde ise güneş enerjisi santrallerine yapılan yatırım 2014 yılından sonra çok hızlı bir şekilde artmıştır. TEİAŞ’ın açıkladığı “Kurulu Güç” raporunda 2018 Haziran sonu itibariyle 4.725,9 MW ulusal şebekeye bağlı güneş enerjisi santrali bulunmaktadır. Bu rakamın önümüzdeki yıllarda daha da artması beklenilmektedir.

Şekil 1 – Türkiye Güneş Enerjisi Santralleri Kurulu Gücü

Yatırımın bu kadar hızlı arttığı güneş enerjisi santralleri tasarımında ekipmanların seçimi, yatırım maliyetinin geri dönüş hızını etkileyen en önemli faktördür. Bu seçimi yaparken ilk yatırım maliyetini göz önünde bulundururken, işletme ve bakım maliyetlerini, santralin ömrü boyunca ihtiyaç duyulacak yedek malzeme maliyetini ve santralin ömrü boyunca yapacağı üretimi de hesaplamak gerekir.

Bir güneş enerjisi santralinde, Şekil 2’de de görüleceği gibi, toplam maliyetin yaklaşık %15’ini elektrik kapsamı oluşturmaktadır. Elektrik kapsamının ise yaklaşık %50’si inverter maliyetidir. Bu nedenle güneş santrallerindeki en önemli ekipmanlardan biri olan inverterin hangi kriterlere göre seçilmesi gerektiğini inceleyeceğiz.

Şekil 2 – Güneş Enerjisi Santrali Maliyet Dağılımı

Inverter seçiminde göz önünde bulundurulan başlıca kriterler aşağıda listelenmiştir. (2)

  • İlk yatırım maliyeti
  • Elektrik satış fiyatı
  • Santralin kurulacağı coğrafi koşullar/çevre koşulları
  • Kullanılacak modülün teknik verileri
  • Performans oranı
  • Montaj veya alan kısıtları
  • İşletme emre amadeliği
  • Bakım veya tamir ihtiyacı
  • Inverter uzmanlarının bölgeye ulaşabilirliliği
  • Yedek malzemenin bulunma durumu
  • Inverterin MPP değerleri
  • Inverterin gücünün sıcaklık ile değişimi

Güneş enerjisi santrallerinde genelde iki farklı tip inverter kullanılmaktadır:

  • Dizi (String) Inverter
  • Merkezi (Central) Inverter

Çalışma prensipleri açısından; dizi inverterlere, birbirine seri olarak bağlantıları yapılmış olan fotovoltaik panel dizisi direkt bağlanmaktadır. Dizi inverterden alternatif akım toplayıcı bir panoya ve bu panodan da transformatör üzerinden şebekeye bağlantı sağlanmaktadır. Merkezi inverterlerde ise fotovoltaik panel dizilerinin bağlantıları bir doğru akım toplayıcı kutusunda toplanmakta ve bu kutudan merkezi invertere bağlantı sağlanmaktadır. Merkezi inverterden ise transformatör üzerinden şebekeye bağlantı sağlanılmaktadır.

Şekil 3 – Merkezi ve Dizi Inverter

Küçük ölçekli santrallerde ve çatı tipi uygulamalarda, verimlilik açısından dizi (string) inverter seçimi yapılmaktadır. Şebekeye bağlı büyük ölçekli santrallerde ise bu seçim biraz daha kafa karıştırıcı hale gelmektedir.

İlk yatırım maliyeti açısından bakıldığında, büyük ölçekli güneş enerjisi santrallerindeki inverter maliyetleri Tablo 1’de gösterilmiştir. Tablodaki değerler incelendiğinde; büyük ölçekli güneş enerjisi santrallerinde merkezi inverter kullanılmasının ilk yatırım maliyeti açısından tercih sebebi olduğu görülmektedir. Gelişen teknoloji ile beraber dizi inverter maliyetlerinde bir azalma beklenmesine rağmen merkezi inverterlerin ilk yatırım maliyeti açısından avantajlı durumda kalacağı beklenmektedir. (3) Bununla birlikte ilk yatırım maliyeti dışında diğer kriterlerin de değerlendirilmesi gerekmektedir.

Tablo 1 – Inverter fiyat karşılaştırması (4)

Merkezi inverterlerden beklenen ortalama ürün ömrü 20-30 yıl arasında değişmektedir. Gelişen teknoloji ile birlikte dizi inverterlerde 10-15 yıl arasında olan bu süre merkezi inverterlere yaklaşmaya başlamıştır. Ürünün beklenen ömrü sırasında oluşacak arızalar da maliyeti etkileyecek faktörlerden birisidir. Bu noktada göz önünde bulundurulması gereken değerlerden birisi arızalar arasındaki ortalama zamandır (MTBF: Mean Time Between Failure). Her ne kadar merkezi ve dizi inverterlerde bu süre birbirine yakın olsa da, aynı güçteki bir santralde daha fazla dizi inverter kullanılacağı için arıza olasılığı daha fazla olacaktır. Dizi inverterlerdeki arızalarda, yerinde arızaya müdahale etmek yerine ürün değişimi yapılmaktadır. Bu nedenle sahada yedek inverter tutulması gerekmektedir. Merkezi inverterlerde ise ağırlıklı olarak servis bakım anlaşmaları yapılmaktadır. Bu sayede santralin ömrü boyunca ihtiyaç duyacağı yedek malzeme maliyeti azalmaktadır.

Sonuç olarak inverter tipine karar verirken birçok husus göz önüne alınmalıdır. Engebeli arazi veya gölgelenmenin fazla olduğu, ulaşılabilirliliğin az olduğu ve gerekli yeterlilikte teknisyenin bulunmadığı bölgelerde büyük ölçekli güneş enerjisi santralleri için dizi inverter tercih sebebi olabilir. Ancak büyük ölçekli güneş enerjisi santrallerinde merkezi inverterlerin tercih edilmesi ilk yatırım maliyeti ve işletme maliyetleri açısından dizi inverterlere göre avantaj sağlamaktadır.

Kaynakça

  1. TEİAŞ. Sektör Raporları. Ankara : TEİAŞ, 2018.
  2. Distrubted vs. Central Inverters – A Comparision of Monitored PV Systems for The 25th EU PVSEC / WCPEC-5. A. Kröger-Vodde, A. Armbruster, V. Hadek, W. Heydenreich, K. Kiefer. 2010. DOI:10.4229/25thEUPVSEC2010-4BV.1.56.
  3. MOSKOWITZ, Scott. https://www.greentechmedia.com/articles/read/will-string-inverters-completely-replace-central-inverters-in-the-us-solar. [Çevrimiçi] 30 Haziran 2016.
  4. Ran Fu, David Feldman, Robert Margolis,Mike Woodhouse, and Kristen Ardani. U.S. Solar Photovoltaic System . basım yeri bilinmiyor : NREL, 2017. NREL/TP-6A20-68925.

Türkiye endüstrisine, alana özel, spesifik yayınlar üreten MONETA Tanıtım’ın sektörel dergilerinin editörlüğünü yapmaktayım. Yeni nesil, dinamik yayıncılık anlayışıyla, dijital ve basılı mecralarda içerik geliştirmek için çalışmaktayız.

Devamını Oku
Yorum Yap

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Ticari Güneş Projeleri

Epson yüzde 100 yenilenebilir enerjiye geçti

Yayın Tarihi

on

Global teknoloji lideri Epson, 2020 Avrupa Sürdürülebilirlik Yeşil Tercih Raporu’nu yayımladı. Buna göre Epson 2020 yılında çalışan başına sera gazı emisyonlarını yüzde 8,5 azalttı. Pil, kağıt, ahşap ve plastik gibi atıklar dahil 23.700 ton malzemeyi geri dönüştüren Epson, artık sahip olduğu tüm binalarda yüzde 100 yenilenebilir enerji kullanıyor.

Global teknoloji lideri Epson, 2020 Avrupa Sürdürülebilirlik Yeşil Tercih Raporu’nu açıkladı. Rapora göre Epson 2020 yılının tamamında çevre ve sürdürülebilirlik konularında önemli adımlar attı. Epson 2020’de çalışan başına sera gazı emisyonlarını yüzde 8,5 azaltırken pil, kağıt, ahşap ve plastik gibi atıklar dahil 23.700 ton malzemeyi geri dönüştürdü. Epson, 2020 itibariyle artık sahip olduğu tüm binalarda yüzde 100 yenilenebilir enerji kullanmaya başladı.

48 sayfalık finansal olmayan Yeşil Tercih Raporu, Epson tarafından tüm EMEA operasyonlarında uygulanan sürdürülebilirlik ve sosyal sorumluluk çalışmalarının kapsamlı ayrıntılarını sunuyor. Raporda öne çıkan önemli noktalar şöyle:

• Epson, sürdürülebilirlik için EcoVadis Platinum derecesi aldı. Bu da şirketin insan hakları, çalışma koşulları, çevre, etik ve sürdürülebilir tedarik için en yüksek standartları karşıladığı anlamına geliyor. Bu başarı, Epson’u sektöründeki şirketlerin ilk %1’lik dilimine yerleştiriyor.

• Çalışan başına sera gazı emisyonlarını % 8,56 azalttı.

• Emisyonları %18 oranında azaldı (485.753 ton CO2’ye eşdeğer).

• Firma; piller, kağıt, ahşap, plastik ve atık elektrikli ekipman dahil 23.700 ton malzemeyi geri dönüştürdü.

• Epson artık sahip olduğu tüm binalarda %100 yenilenebilir enerji kullanıyor.

• Firma, 50 milyonun üzerinde kartuşsuz EcoTank yazıcı satışı sayesinde 1,1 milyon ton plastik bazlı sarf malzemesi tasarrufu sağladı.

• Epson, ‘Yeni Ufuklar’ programının bir parçası olarak her yaştan 11.000’den fazla öğrenciyle etkileşim kurarak gençleri sürdürülebilir teknolojiyle tanıştırdı ve onlara kariyer hedeflerine ulaşmaları için ilham verdi.

• Firma, dünyanın dört bir yanındaki şehirlerde Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine (SDG’ler) ulaşmak için teknolojiden yararlanmayı amaçlayan Birleşmiş Milletler’in Akıllı Sürdürülebilir Şehirler uygulama programına teknoloji ortağı olarak kaydoldu.

‘Herkes yeşil tercih yapabilir’

Epson Avrupa Başkanı Kazuyoshi Yamamoto rapor hakkında şöyle konuştu: “Epson’un Yeşil Tercih Raporu, müşterilerimize tüm Avrupa operasyonlarımızda sürdürülebilirliği sağlamak için mevcut tüm önlemleri aldığımıza dair güvence sağlıyor. Sürdürülebilirlik DNA’mızda var, yaptığımız her şeyin içinden geçiyor. Üretim ve dağıtımımızdan çalışanlarımızın kaynak ve davranışlarının kullanımına kadar, küresel ayak izimizin her yönünü sürekli olarak ele alıyor ve iyileştiriyoruz. Her birimiz yeşil bir tercih yapabiliriz. Birlikte, bu ‘yeni normal’deki zorluklarla yüzleşirken, doğru seçimleri yapmak ve insanlarımız ve gezegenimiz için daha sürdürülebilir bir gelecek yaratmak üzere hepimiz daha fazla çalışmalıyız.”

Çevreci ürüne talep arttı

Epson Europe CSR ve Sürdürülebilirlik Direktörü Henning Ohlsson ise şunları ekledi: “Yeşil Tercih raporumuz geleceğimiz için doğru seçimi yapmakla ilgili. Daha çevreci ürün ve hizmetlere olan talep hiç bu kadar güçlü olmamıştı ve bu özellikle ileriye gerçek bir endişe ile bakan genç nesiller için geçerli. Sürdürülebilirlik tutkusu, şirketleri değişiklik yapmaya zorluyor ve bu iyi bir şey. Değerlerini paylaşmayan veya aynı aciliyet duygusunu gösteremeyen markaların uzun vadeli bir geleceği yoktur.”

Devamını Oku

Çatı Üstü Güneş Enerjisi

PMS Alüminyum, bir kez daha Asunim dedi

Yayın Tarihi

on

Asunim Türkiye, PMS Alüminyum’un fabrika çatısına kurulacak GES için 947 kWp’lik EPC sözleşmesi imzaladı.

Lisanslı projeler ve çatı uygulamaları konusunda öncü bir firma olduğunu kanıtlayan Asunim; Türkiye’de ilk 500 ihracatçı firma listesine adını yazdırmış sektörün öncü firmalarından ekstrüzyon profil ve yassı mamul üretimi yapan PMS Alüminyum’un Bursa’da bulunan ikinci fabrika çatısına da GES sistemi kuracak.

2021 yılı için endüstriyel çatı yatırımcıları ile görüşmelerin yoğun bir şekilde sürdüğünü belirten Asunim Kurucu Ortağı Umut Gürbüz, “Son imzaladığımız sözleşmelerle birlikte çatı üzeri GES projelerinde liderliğimizi korumaya devam ediyoruz. Yatırımcımız kendileri için 2019 senesinde anahtar teslim tamamlayıp devreye aldığımız sistemin, kurulumdan bakımına kadar tüm süreçlerden ve sistemin bir yıllık üretim verilerinden son derece memnun, bu sebeple bir kez daha Asunim dedi, kendilerine hem çevreye olan duyarlılıkları hem de şirketimize olan güvenlerinden ötürü teşekkür ediyoruz” dedi.

Phono Solar güneş panelleri, SMA marka Alman inverterlar ve İşviçre menşeili Leoni marka özel solar kablo gibi en üst düzey ürünlerin kullanılacağı bu projenin, bakım onarım faaliyetleri ise Asunim’in iştiraki, GES’lerin bakım onarımı alanında lider; bağımsız bir bakım onarım şirketi olan Maxima Enerji tarafından yürütülecektir.

Devamını Oku

Ticari Güneş Projeleri

General Solar’dan 14 MW’lik yeni proje

Yayın Tarihi

on

General Solar Enerji ile Pet Preform sektöründe dünya liderlerinden Köksan Holding arasında, tek çatıda Türkiye’nin en büyük projesi olacak 14 MW güneş enerji santralinin 4.2 MW’lık etabına başlamak üzere sözleşme imzalandı.

Proje ile Gaziantep Organize Sanayi Bölgesinde bulunan Köksan Holding tesislerinin çatısında 14 MW gücünde elektrik santrali kurulacak. Tek çatıda Türkiye’nin en büyük güneş enerji sistemi projesini Köksan Holding adına Yönetim Kurulu Üyesi Murat Kökoğlu, General Solar Enerji adına da Yönetim Kurulu Başkanı Ali Demirdaş imza attı. Sözleşmeyle ilk etapta güneş enerjisi santralinin 4.2 MW’lık etabına başlanacak.

General Solar Enerji Yönetim Kurulu Başkanı Ali Demirdaş, firma olarak anahtar teslimi hizmet sunduklarını belirterek, “Sektör hızla büyürken, maliyetler de düşüyor. Dolayısıyla kendi enerjisini üreten sanayicilerin sayısı büyük bir hızla artıyor. Hükümetimizin de bu konuda çok önemli teşvik ve destekleri var. Ülkemizin 2023 stratejilerinin içerisinde enerjimizin yüzde 65’ini yerli ve yenilenebilir kaynaklardan karşılama hedefi de bulunuyor” dedi.

Tek çatıda Türkiye’nin en büyük güneş enerji sistemi projesini Köksan Holding adına Yönetim Kurulu Üyesi Murat Kökoğlu, General Solar Enerji adına da Yönetim Kurulu Başkanı Ali Demirdaş imza attı.

EPC faaliyetlerine tüm hızıyla devam eden General Solar’ın  bölgesinde ve Türkiye genelinde  anahtar teslimi GES kurulumlarına devam ettiğini de aktaran Demirdaş, güneşin ülkemizdeki toplam elektrik tüketimi içindeki payının artmasına yönelik her hamle, ülkemizin refahı açısından gereklidir. Temiz enerji dönüşümünde rol almaktan gurur duymakla birlikte çalışmalarımıza tecrübeli ve güçlü mühendis kadromuzla devam etmekteyiz, GES projeleriyle yatırımcıların kendi ürettikleri enerjiyle tüketimlerini karşılamasını anahtar teslim kurulum hizmet sunarak sağlamaktayız. Bunun yanında hükümetimizin, firmaların kendi elektriğini üretebilmesi adına aldığı kararla sanayicimize sağlamış olduğu teşvik süreçlerinin takibi, arazinin solar sisteme uygun şekilde düzenlenmesi sürecinin kontrolünü de yaptıklarını ifade eden Ali Demirdaş,“Ayrıca dünya çapında kabul görmüş kalite standartlarına sahip GES ekipmanlarının ve enerji nakil hattı montajının yapılması, sistem entegrasyonu, tesisin test,devreye alma ve kabul işlemleri, işletme ve bakım hizmetleri gibi her aşamada hizmet ağımız bulunuyor”diye konuştu.

Devamını Oku
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement

Trendler

Copyright © 2011-2019 Moneta Tanıtım Organizasyon Reklamcılık Yayıncılık Tic. Ltd. Şti. - Canan Business Küçükbakkalköy Mah. Kocasinan Cad. Selvili Sokak No:4 Kat:12 Daire:78 Ataşehir İstanbul - T:0850 885 05 01 - info@monetatanitim.com