Connect with us

Ticari Güneş Projeleri

Lisanssız yenilenebilir enerjide üst sınır 5 megavata çıkarıldı

Yayın Tarihi

on

Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı kararıyla, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı lisanssız elektrik üretim tesislerinde kurulu güç üst sınırı 5 megavata yükseltilirken, öztüketim için kurulan tesislere ise 10 yıl aktif enerji bedeli uygulanacak.

Resmi Gazete’nin 10 Mayıs tarihli ve 30770 numaralı nüshasında yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararıyla; halihazırda 1 megavat olan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı lisanssız elektrik üretim tesislerinde kurulu güç üst sınırı 5 megavata yükseltildi.

Cumhurbaşkanlığı kararıyla birlikte; çatı ve cephe uygulamalı güneş enerjisi üretim tesislerinde; kapasitesi 10 kilovata kadar olan mesken aboneleri ile sanayi; ticarethane; aydınlatma ve diğer yenilenebilire dayalı elektrik tesislerinde üretilen ihtiyaç fazlası elektrik için tek zamanlı aktif enerji bedeli; tesisin işletmeye giriş tarihinden itibaren 10 yıl süreyle uygulanacağı da karara bağlanmış oldu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararı şu şekilde:

“Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim faaliyeti gösteren tesisler için uygulanacak fiyat ve süreler ile yerli katkı ilavesine ilişkin Kararda değişiklik yapılması hakkındaki ekli Kararın yürürlüğe konulmasına, 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunun 6 ncı maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunun 14 üncü maddesi gereğince karar verilmiştir.”

Türkiye endüstrisine, alana özel, spesifik yayınlar üreten MONETA Tanıtım’ın sektörel dergilerinin editörlüğünü yapmaktayım. Yeni nesil, dinamik yayıncılık anlayışıyla, dijital ve basılı mecralarda içerik geliştirmek için çalışmaktayız.

Ticari Güneş Projeleri

Yenilenebilir enerji desteğinde “10 yıl” kriteri

Yayın Tarihi

on

Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Enerji ve Maden Sektör Kurulu tarafından, Enerji ve Maden Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez’in katılımıyla istişare toplantısı gerçekleştirildi.

İstişare toplantısına, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, MÜSİAD Genel Başkanı Abdurrahman Kaan ve MÜSİAD Yönetim Kurulu üyeleri katıldı.

Programda konuşan Fatih Dönmez, sanayicinin milli enerji ve maden politikası dönüşümünde kritik bir rolü olduğunu dile getirdi.

Türkiye’nin altın ithalatı haricindeki maden dış ticaretinin neredeyse dengede olduğunu ifade eden Dönmez, “Fakat altın ithalatının azaltılması, yurt içinde üretimin artırılması için madencilik sektörüne büyük görevler düşüyor. Sanayicilerimize geçmişte olduğu gibi desteklerimiz devam edecek. Elektrik Üretim AŞ’nin tüm piyasadaki elektrik talebinin sadece yüzde 20’sini karşılayacak üretimi var. Bu üretimin de korunması gereken tüketicileri desteklemek için kullanılmasından yanayız” değerlendirmesinde bulundu.

Dönmez, ayrıca artık çatı ve cephelerde kurulacak güneş enerjisi projelerinde aylık mahsuplaşmanın başlayacağını belirterek, şunları kaydetti:

“Bağlantı gücüne göre herkes çatı veya cephesine güneş enerjisi santrali kurabilecek. Ayrıca, yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimindeki desteklerde, maliyetini 10 yıl içinde ödeyerek kazanç sağlamaya başlayacak projeler, artık piyasa fiyatları üzerinden elektrik satışı yapacak. 10 yıl içinde ödeyemeyen ve desteklenmesinde çoklu fayda olduğu düşünülen projelerde ise alım garantileri devam edebilecek.”

Yenilenebilir enerji vurgusu

Genel Başkan Abdurrahman Kaan ise konuşmasında Türkiye’nin dış ticaret açığında bir numaralı etmenin enerjiden kaynaklandığını ve önümüzdeki dönemde dışa bağlılığın azalması adına yenilenebilir enerji kaynaklarına yapılan yatırım miktarının artırılmasının elzem olduğunu belirtti. MÜSİAD olarak yenilebilir enerji konusunda birçok proje hazırladıklarını kaydeden Kaan, önümüzdeki dönemde de bu çalışmalara yoğun bir şekilde devam edeceklerini vurguladı.

Devamını Oku

Ticari Güneş Projeleri

Zorlu Enerji’den Filistin’de yeni şirket şubesi

Yayın Tarihi

on

Zorlu Enerji, Filistin’de yeni bir şirket şubesi kurulmasına karar verildiğini açıkladı. Yeni şube güneş enerjisi başta olmak üzere yenilenebilir ve enerji alanında faaliyet gösterecek.

Zorlu Enerji’nin Filistin’de kuracağı şirket şubesinin, ülkenin enerji tedarikinde güneşin payını artırmak için GES santralleri kurmak amacıyla faaliyete geçtiği belirtildi. Şirket, Filistinli yerel bir şirketle ortaklık esasıyla kuruldu.

Şirket tarafından konuya ilişkin olarak Kamuyu Aydınlatma Platformu’na bir açıklama yapıldı. Açıklamada şunlara yer verildi:

“08.02.2018 tarihli özel durum açıklamamıza istinaden Filistin’de Şirketimizin bir şubesinin açılmasına ve bununla birlikte Filistin’de 10.000 Ürdün Dinarı sermaye ile güneş enerjisi, yenilenebilir enerji ve diğer enerji alanlarında faaliyet göstermek üzere bir şirket (“Yeni Şirket”) kurulmasına karar verilmiştir. Yeni Şirket’in ortaklık yapısı %75 Zorlu Enerji ve %25 Jerusalem District Electricity Co. Ltd. (Sharekat Kahrabaa Mohavazat Al-Quds Al-Urdineyyah) şeklinde olacaktır.

Yeni Şirket ile Filistin’in elektrik ihtiyacını güneş enerjisinden karşılamak üzere Filistin’in farklı bölgelerinde güneş enerji santrallerinin kurulması planlanmaktadır.”

Zorlu Enerji’nin halihazırda Filistin’de GES projeleri mevcut. Ayrıca Pakistan ve Kazakistan gibi ülkelerde de projelerde yer almaktadır.

Devamını Oku

Ticari Güneş Projeleri

Güneş enerjisi santrallerinde inverter seçimi

Yayın Tarihi

on

Utku Polat, Elektrik Yüksek Mühendisi
Emre Öngay, Elektrik Mühendisi

Dünya genelinde 2040 yılına kadar enerji üretimine yapılacak yatırımın 12 trilyon dolar olacağı ve bu tutarın yaklaşık 3,9 trilyon dolarının ise güneş enerjisine yatırılacağı öngörülüyor. Ülkemizde ise güneş enerjisi santrallerine yapılan yatırım 2014 yılından sonra çok hızlı bir şekilde artmıştır. TEİAŞ’ın açıkladığı “Kurulu Güç” raporunda 2018 Haziran sonu itibariyle 4.725,9 MW ulusal şebekeye bağlı güneş enerjisi santrali bulunmaktadır. Bu rakamın önümüzdeki yıllarda daha da artması beklenilmektedir.

Şekil 1 – Türkiye Güneş Enerjisi Santralleri Kurulu Gücü

Yatırımın bu kadar hızlı arttığı güneş enerjisi santralleri tasarımında ekipmanların seçimi, yatırım maliyetinin geri dönüş hızını etkileyen en önemli faktördür. Bu seçimi yaparken ilk yatırım maliyetini göz önünde bulundururken, işletme ve bakım maliyetlerini, santralin ömrü boyunca ihtiyaç duyulacak yedek malzeme maliyetini ve santralin ömrü boyunca yapacağı üretimi de hesaplamak gerekir.

Bir güneş enerjisi santralinde, Şekil 2’de de görüleceği gibi, toplam maliyetin yaklaşık %15’ini elektrik kapsamı oluşturmaktadır. Elektrik kapsamının ise yaklaşık %50’si inverter maliyetidir. Bu nedenle güneş santrallerindeki en önemli ekipmanlardan biri olan inverterin hangi kriterlere göre seçilmesi gerektiğini inceleyeceğiz.

Şekil 2 – Güneş Enerjisi Santrali Maliyet Dağılımı

Inverter seçiminde göz önünde bulundurulan başlıca kriterler aşağıda listelenmiştir. (2)

  • İlk yatırım maliyeti
  • Elektrik satış fiyatı
  • Santralin kurulacağı coğrafi koşullar/çevre koşulları
  • Kullanılacak modülün teknik verileri
  • Performans oranı
  • Montaj veya alan kısıtları
  • İşletme emre amadeliği
  • Bakım veya tamir ihtiyacı
  • Inverter uzmanlarının bölgeye ulaşabilirliliği
  • Yedek malzemenin bulunma durumu
  • Inverterin MPP değerleri
  • Inverterin gücünün sıcaklık ile değişimi

Güneş enerjisi santrallerinde genelde iki farklı tip inverter kullanılmaktadır:

  • Dizi (String) Inverter
  • Merkezi (Central) Inverter

Çalışma prensipleri açısından; dizi inverterlere, birbirine seri olarak bağlantıları yapılmış olan fotovoltaik panel dizisi direkt bağlanmaktadır. Dizi inverterden alternatif akım toplayıcı bir panoya ve bu panodan da transformatör üzerinden şebekeye bağlantı sağlanmaktadır. Merkezi inverterlerde ise fotovoltaik panel dizilerinin bağlantıları bir doğru akım toplayıcı kutusunda toplanmakta ve bu kutudan merkezi invertere bağlantı sağlanmaktadır. Merkezi inverterden ise transformatör üzerinden şebekeye bağlantı sağlanılmaktadır.

Şekil 3 – Merkezi ve Dizi Inverter

Küçük ölçekli santrallerde ve çatı tipi uygulamalarda, verimlilik açısından dizi (string) inverter seçimi yapılmaktadır. Şebekeye bağlı büyük ölçekli santrallerde ise bu seçim biraz daha kafa karıştırıcı hale gelmektedir.

İlk yatırım maliyeti açısından bakıldığında, büyük ölçekli güneş enerjisi santrallerindeki inverter maliyetleri Tablo 1’de gösterilmiştir. Tablodaki değerler incelendiğinde; büyük ölçekli güneş enerjisi santrallerinde merkezi inverter kullanılmasının ilk yatırım maliyeti açısından tercih sebebi olduğu görülmektedir. Gelişen teknoloji ile beraber dizi inverter maliyetlerinde bir azalma beklenmesine rağmen merkezi inverterlerin ilk yatırım maliyeti açısından avantajlı durumda kalacağı beklenmektedir. (3) Bununla birlikte ilk yatırım maliyeti dışında diğer kriterlerin de değerlendirilmesi gerekmektedir.

Tablo 1 – Inverter fiyat karşılaştırması (4)

Merkezi inverterlerden beklenen ortalama ürün ömrü 20-30 yıl arasında değişmektedir. Gelişen teknoloji ile birlikte dizi inverterlerde 10-15 yıl arasında olan bu süre merkezi inverterlere yaklaşmaya başlamıştır. Ürünün beklenen ömrü sırasında oluşacak arızalar da maliyeti etkileyecek faktörlerden birisidir. Bu noktada göz önünde bulundurulması gereken değerlerden birisi arızalar arasındaki ortalama zamandır (MTBF: Mean Time Between Failure). Her ne kadar merkezi ve dizi inverterlerde bu süre birbirine yakın olsa da, aynı güçteki bir santralde daha fazla dizi inverter kullanılacağı için arıza olasılığı daha fazla olacaktır. Dizi inverterlerdeki arızalarda, yerinde arızaya müdahale etmek yerine ürün değişimi yapılmaktadır. Bu nedenle sahada yedek inverter tutulması gerekmektedir. Merkezi inverterlerde ise ağırlıklı olarak servis bakım anlaşmaları yapılmaktadır. Bu sayede santralin ömrü boyunca ihtiyaç duyacağı yedek malzeme maliyeti azalmaktadır.

Sonuç olarak inverter tipine karar verirken birçok husus göz önüne alınmalıdır. Engebeli arazi veya gölgelenmenin fazla olduğu, ulaşılabilirliliğin az olduğu ve gerekli yeterlilikte teknisyenin bulunmadığı bölgelerde büyük ölçekli güneş enerjisi santralleri için dizi inverter tercih sebebi olabilir. Ancak büyük ölçekli güneş enerjisi santrallerinde merkezi inverterlerin tercih edilmesi ilk yatırım maliyeti ve işletme maliyetleri açısından dizi inverterlere göre avantaj sağlamaktadır.

Kaynakça

  1. TEİAŞ. Sektör Raporları. Ankara : TEİAŞ, 2018.
  2. Distrubted vs. Central Inverters – A Comparision of Monitored PV Systems for The 25th EU PVSEC / WCPEC-5. A. Kröger-Vodde, A. Armbruster, V. Hadek, W. Heydenreich, K. Kiefer. 2010. DOI:10.4229/25thEUPVSEC2010-4BV.1.56.
  3. MOSKOWITZ, Scott. https://www.greentechmedia.com/articles/read/will-string-inverters-completely-replace-central-inverters-in-the-us-solar. [Çevrimiçi] 30 Haziran 2016.
  4. Ran Fu, David Feldman, Robert Margolis,Mike Woodhouse, and Kristen Ardani. U.S. Solar Photovoltaic System . basım yeri bilinmiyor : NREL, 2017. NREL/TP-6A20-68925.
Devamını Oku

Trendler

Copyright © 2011-2019 Moneta Tanıtım Organizasyon Reklamcılık Yayıncılık Tic. Ltd. Şti. - Canan Business Küçükbakkalköy Mah. Kocasinan Cad. Selvili Sokak No:4 Kat:12 Daire:78 Ataşehir İstanbul - T:0850 885 05 01 - info@monetatanitim.com